Bloomberg: Οι φιλοδοξίες του Ερντογάν στη Λιβύη μεγαλώνουν | piperata.gr Skip to main content
Bloomberg Γεωπολιτική Τουρκία Ερντογάν Λιβύη Ελλάδα Κύπρος Αίγυπτος Ισραήλ Μεσόγειος

Bloomberg: Οι φιλοδοξίες του Ερντογάν στη Λιβύη μεγαλώνουν

Η επέκταση της τουρκικής επρροής στο εξωτερικό είναι προτιμότερη στον Ταγίπ Ερντογάν από το να αντιμετωπίσει τις εσωτερικές κρίσεις που ταλανίζουν την Τουρκία, υποστηρίζει ο Bobby Ghosh, ειδικός αναλυτής διεθνών θεμάτων, σε άρθρο του στο Bloomberg.

 

Επιμέλεια - Μετάφραση: Γιάννης Κατσαρός

Αναλυτικά:

«Εάν μοιάζει με εθνική-ανοικοδόμηση (nation-building), τότε μυρίζει σαν εθνική ανοικοδόμηση. Eνα τσουνάμι τουρκικών μέτρων και ανακοινώσεων υποδηλώνει πως οι φιλοδοξίες του Προέδρου δεν περιορίζονται πλέον στην προστασία της κυβέρνησης της Τρίπολης και στο να της καταστήσει ικανή να διαπραγματευτεί ισότιμα με τον αρχηγό των επαναστατικών δυνάμεων, Χαλίφα Χαφτάρ.

Η τουρκική στρατιωτική υποστήριξη έχει επιτρέψει στις δυνάμεις της Κυβέρνησης Εθνικής Συνεννόησης (GNA) να προκαλέσουν πλήγματα στον λεγόμενο "Λιβυκό Εθνικό Στρατό" (LNA) του Χαφτάρ. Ωστόσο, η Τουρκία απέρριψε πρόταση κατάπαυσης του πυρός από πλευράς Αιγύπτου, της χώρας που υποστηρίζει περισσότερο τον LNA.

Οι νίκες ενάντια στον Χαφτάρ δίνουν θάρρος στον Ερντογάν

Η υποχώρηση του Χαφτάρ προς τα ανατολικά προπύργιά του, έδωσε δικαίωμα στον Ερντογάν να καυχιέται για "επιτυχημένες κινήσεις" στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής. Ακόμα σημαντικότερο είναι πως επιτρέπει στην Τουρκία να επεκτείνει την επιρροή της στη Λιβύη. Την ώρα που σηματοδοτεί τη μακροπρόθεσμη δέσμευσή της εκεί, η Άγκυρα αναζητά πολιτική και στρατιωτική κάλυψη από την Ουάσιγκτον και τις Βρυξέλλες, ζητώντας έναν πιο ενεργό ρόλο από πλευράς Αμερικής και ΝΑΤΟ. Ο Ερντογάν, ωστόσο, ξεκάθαρα επιδιώκει να είναι ο ίδιος αυτός που θα λαμβάνει τις τελικές αποφάσεις

Δεν γίνεται καν λόγος για απόσυρση των τουρκικών στρατευμάτων. Αντίθετα, το στρατιωτικό αποτύπωμα της Τουρκίας ενδέχεται να αυξηθεί με σχέδια εκπαίδευσης δυνάμεων της GNA. Στα ανοικτά των ακτών της Λιβύης, η Τουρκία καταστρώνει μεγάλες ναυτικές ασκήσεις - ακόμη και παρενοχλώντας και αποδιοργανώνοντας ναυτικές δυνάμεις της Γαλλίας.

 

Την περασμένη εβδομάδα, ανώτεροι Τούρκοι αξιωματούχοι – ανάμεσα τους ο υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου και ο υπουργός Οικονομικών Μπεράτ Αλμπαϊράκ - συναντήθηκαν με τον πρωθυπουργό Φαγέζ Αλ Σάρατζ, ο οποίος ηγείται της GNA, προκειμένου να συζητήσουν διεύρυνση συνεργασίας σε ζητήματα ασφάλειας, επενδύσεων, υποδομών και πετρελαίου. Μεταξύ άλλων, Τούρκοι σύμβουλοι αναμένεται να αναλάβουν επικουρικό ρόλο στην ανοικοδόμηση του τραπεζικού συστήματος της Λιβύης, τουρκικές εταιρείες θα συνδράμουν στην εξόρυξη ενεργειακών πόρων και τουρκικά πλοία θα μεταφέρουν λιβυκό πετρέλαιο στις παγκόσμιες αγορές.

 

Η τουρκική παρουσία στη Λιβύη έχει παρελθόν και ενεργειακές βλέψεις

Το σκηνικό που "στήνει" ο Ερντογάν στη Λιβύη είχε πάντοτε, άλλωστε, μια σημαντική οικονομική διάσταση.

Οι τουρκικές επιχειρηματικές σχέσεις με το κράτος της βόρειας Αφρικής ξεκίνησαν προ του εμφυλίου πολέμου: την τελευταία δεκαετία της δικτατορίας του Μουαμάρ Καντάφι, οι τουρκικές κατασκευαστικές εταιρείες ήταν μεταξύ των σημαντικότερων ξένων επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνταν στη Λιβύη. Περισσότεροι από 25.000 Τούρκοι αποχώρησαν από τη χώρα κατά τη διάρκεια της εξέγερσης κατά του Καντάφι το 2011 και οι εταιρίες τους άφησαν πίσω τους εργοτάξια γεμάτα βαρύ εξοπλισμό.

Ένας εκ των κινητήριων παραγόντων για την υποστήριξη της GNA από τον Ερντογάν ήταν η συνέχιση κατασκευαστικών έργων αξίας περίπου 18 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Η Λιβύη αποτελεί επίσης κλειδί για τις διεκδικήσεις της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου ελπίζει να γίνει σημαντικός ενεργειακός παράγοντας. Ο Ερντογάν ισχυρίζεται ότι η συμφωνία του με την κυβέρνηση του Σάρατζ (σ.μ. το περίφημο "τουρκολιβυκό μνημόνιο"), η οποία αμφισβητείται έντονα από άλλα παράκτια κράτη (σ.μ. Ελλάδα, Κύπρο, Αίγυπτο, ΕΕ), δίνει στην Τουρκία την άδεια να προχωρήσει σε έρευνες στα ύδατα μεταξύ των δύο χωρών.

 

Οι γεωπολιτικές διαστάσεις της συμμαχίας  

 

Υπάρχουν επίσης πολιτικές και στρατηγικές διαστάσεις στην υποστήριξη αυτή. Η κυβέρνηση συνασπισμού του Σάρατζ περιλαμβάνει και ισλαμιστές, οι οποίοι βρίσκονται ιδεολογικά κοντά στο Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) του Ερντογάν. Μια επιτυχία της GNA θα αντιπροσώπευε μια τουρκική νίκη έναντι των υποστηρικτών του Χαφτάρ, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, τα οποία η Άγκυρα αντιμετωπίζει ως βασικό υπαίτιο για το χάος και την αστάθεια στη Μέση Ανατολή.

Οι ελιγμοί της Τουρκίας - στρατιωτικοί, πολιτικοί και οικονομικοί - αποτελούν πρόκληση για τα Εμιράτα και τους Αιγύπτιους, οι οποίοι πρέπει να αποφασίσουν πώς θα αντιδράσουν. Ο πρόεδρος Αμπντελ-Φατάχ Αλ Σίσι  έχει υπαινιχθεί ότι θα παρέμβει στρατιωτικά εάν η GNA κινηθεί προς κατάληψη της πόλης της Σύρτης που έχει τεράστια στρατηγική σημασία. Το Κάιρο προσπαθεί επίσης να συσπειρώσει ολόκληρο τον αραβικό κόσμο κόντρα στην "τουρκική επέμβαση" στα εσωτερικά της Λιβύης.

Ο ρόλος της Ρωσίας και των ΗΠΑ

Ο Ερντογάν πρέπει επίσης να λάβει υπ’ όψιν του τον έτερο σημαντικό υποστηρικτή του Χαφτάρ, τη Ρωσία. Την περασμένη εβδομάδα, μια ρωσική αντιπροσωπεία ανώτερων αξιωματικών, συμπεριλαμβανομένου του υπουργού Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ και του υπουργού Άμυνας Σεργκέι Σόιγκου, ματαίωσε την επίσκεψή της στην Κωνσταντινούπολη την τελευταία στιγμή. Ότι η ακύρωση έγινε λίγες μόνον ημέρες μετά από μια τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ του Ερντογάν και του προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν, ήταν ένα σαφές μήνυμα δυσαρέσκειας.

Ο Ερντογάν μπορεί να βασίζεται στην υποστήριξη των ΗΠΑ - έχει μιλήσει για απροσδιόριστες "συμφωνίες" με τον πρόεδρο Τραμπ - για να κρατά σε εγρήγορση τους υποστηρικτές του Χαφτάρ. Όμως ζητά πολλά από τον ευμετάβλητο Αμερικανό πρόεδρο που έχει ελάχιστη όρεξη για περιπέτειες στο εξωτερικό. Ο Τραμπ το πιθανότερο είναι να αφήσει την Τουρκία να υπερασπιστεί μόνη της τον εαυτό της και τις κινήσεις της στη Λιβύη.

Μπορεί ο Ερντογάν να αντέξει μια βαθύτερη δέσμευση και ανάμειξη στη Λιβύη; Οι περισσότεροι θεωρούν ότι έχει ήδη αρκετά πολλά προβλήματα στο εσωτερικό της χώρας του για να πράξει κάτι τέτοιο. Η κρίση του κορωνοϊού συνεχίζεται στην Τουρκία: τα νέα κρούσματα έχουν αυξηθεί από τότε που χαλάρωσαν οι κανόνες περιορισμού. Οι πλήρεις διαστάσεις της οικονομικής ζημίας της πανδημίας εξακολουθούν να καταγράφονται. Αν και η τουρκική κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι η επίτευξη θετικών ρυθμών ανάπτυξης για το  2020 είναι εφικτή, η μέση πρόβλεψη σε έρευνα του Bloomberg μεταξύ οικονομικών αναλυτών κάνει λόγο για ύφεση της τάξης του 3,6%. Η ανάκαμψη του χρηματιστηρίου - η οποία γίνεται εφικτή λόγω χαμηλότερων επιτοκίων και έκτακτων μέτρων υπεράσπισης της τουρκικής λίρας - μοιάζει εύθραυστη.

Τέτοιες συνθήκες δεν μοιάζουν ακριβώς ιδανικές για την έναρξη ενός project κρατικής ανοικοδόμησης σε μια χώρα τόσο κατεστραμμένη όσο η Λιβύη. O Ερντογάν, ωστόσο, δεν φαίνεται να αναζητεί έξοδο διαφυγής.



Add new comment

Plain text

  • No HTML tags allowed.
  • Web page addresses and email addresses turn into links automatically.
  • Lines and paragraphs break automatically.

WebTV